Woensdag.
Slecht geslapen en de maag een beetje overstuur. Geen wonder, onze maag is niet bestand tegen dit eten. Vandaag op stap met een aantal ouders (met de auto) naar Covasna, een kuuroord voor hartpatiënten. Ceausescu had hier een buitenverblijf.
We vertrekken wat later dan de bedoeling is. Daar moet je als westerling aan wennen. Afspraken kunnen moeilijk nagekomen worden. Het wordt altijd later, en men weet het ook. Ze kijken er niet raar van op.
Om twaalf uur vertrekken we van school via een zeer slechte weg naar Covasna. De man werkt op een houtfabriek, en heeft een goede positie. De fabriek heeft een vakantiehuis in het bos laten bouwen en daar mogen werknemers gebruik van maken. Het huis ligt rondom in het bos en de lucht is erg gezond. Speciaal voor Ceausescu is hier door het bos een wandelpad gemaakt. Een plein (diverse gebouwen moesten wijken) werd in een andere stad gemaakt en de mensen moesten daar op bepaalde tijden voor hem applaudisseren (het klap-plein). Na de koffie en de wijn of short-drink gaan we een wandeling maken naar een soort houttrein, die hout transporteert over de rails, maar er komt geen motor aan te pas. Het werkt als een weegschaal, de ene kar omhoog en dan de andere naar beneden. Het is een bijzonder goed systeem en het wordt met trots uitgelegd. Terug in het vakantiehuis staat de maaltijd klaar. Salade, brood (ze eten bij alle maaltijden brood) en Hongaarse goulash. Heerlijk! Wil heeft wat last van de maag maar ze moet eten. Niet eten vinden ze erg ongastvrij en onbeleefd. Met Engels en Duits lukt het ons om redelijk met elkaar te praten. De man nodigt iedereen uit om 's avonds bij hen te komen eten. Maar Wil had Margit beloofd dat ze voor ons zevenen spaghetti zou maken.
Overleg gepleegd, conclusie: Wil gaat koken in het huis van de ouder hij koopt vlees en groente voor de spaghetti. Terug naar de flat van Margit en tegen 9 uur worden we door opa in zijn 25 jaar oude Trabant naar de flat van de ouders gebracht.
Erg laat die avond staat Wil in een vreemde keuken te koken. Iedereen wordt de keuken uitgestuurd, want ze willen wel helpen en kijken hoe het klaar gemaakt wordt. Maar het is hier anders dan thuis. Het gas gaat steeds uit, maar dat wordt te laat ontdekt. Gevolg dat de spaghetti plakt, maar de smaak is prima. Wij hebben zelf pakjes soep meegenomen, en dat kennen ze niet, Kerriesoep met champignons, ze vinden het erg lekker. Tegen half een zijn we thuis. Moe van alle indrukken.
Donderdag.
Heerlijk geslapen! Mariska en Boglarka gaan naar school. Om half elf worden wij verwacht om daarna naar de cottage in de bergen van de headmaster te gaan. Met Mate heb ik een interessant gesprek over het leger en het behalen van het rijbewijs. Om 11 uur naar een souvenirwinkel. We willen wat cadeautjes meenemen voor thuis. Een probleem, Margit en Mate staan er op om het een en ander te betalen. Een moeilijke situatie, maar we komen er uit. Rond twaalf uur vertrekken we naar het "eind" van de wereld, een schitterende omgeving en daarin een aantal houten huisjes - vakantieoptrekjes van diverse mensen uit de stad. Een houtvuurtje, een glaasje, en een koude maaltijd met allerlei soorten vlees. Grandioos!!! Na een flinke wandeling wordt het vuur buiten aangestoken voor het vlees. Als het klaar is, wordt het in stukjes gesneden op een houten plank. Samen met uitjes, tomaten en natuurlijk brood weer een heerlijke maaltijd.
Om half zes moeten we weg, want we zijn uitgenodigd voor een party op school met groep 7. Verkleden en lopen naar school. Disco! Mariska krijgt een cadeautje van de hele klas, oorbellen en bloemen. Ze hebben zelfs een paar oudere jongens voor haar uitgenodigd. Wij krijgen een palinka en koffie en dan de voetjes van de vloer. Om 8 uur is het afgelopen en wordt alles keurig opgeruimd. Met de benenwagen terug naar huis waar opa met de Trabant op ons wacht met een cadeau voor ons: eten. Daarna is er tijd voor iedereen om zelf even wat te doen, of gewoon niets. Om 11 uur de soep van opa opeten en daarna volgt er een zwaar gesprek over het werk van Margit op de fabriek. Het verschilt nogal met dat wat wij kennen. We geven haar voorbeelden en een aantal tips waar ze misschien haar voordeel mee kan doen. Van een contract heeft ze nog nooit gehoord.
Vrijdag.
Plm. 9.30 opgestaan, ontbijten en dan winkelen. We moeten cadeautjes uitzoeken. De cadeautjes die we gisteren uitzochten, blijken van de collega's van school te zijn. Nu zijn het cadeautjes die we van Margit en Mate krijgen. We hebben er wel moeite mee, vooral als je weet dat ze het niet erg breed hebben. Maar dat is hun gastvrijheid.
's Middags naar school. Een party van groep 8. Mariska krijgt de armen vol met seringen. Wij krijgen een cadeau van de hele klas: een staande schemerlamp, van hout gesneden, gemaakt door een van de ouders van de kinderen. Hoe krijgen we alles mee in het vliegtuig. Afscheid nemen van de kinderen doet ons allen erg veel. Mariska huilt en wij hebben een brok in de keel. Terug naar de flat en dan eten bij de head-master. Hier zijn ook zijn zoon en vrouw en kind aanwezig. De tafel is gedekt alsof wij hoge gasten zijn. Erg lekker. De gastvrouw zit niet aan tafel en kijkt of wij wel goed eten. We zeggen dat we dat erg ongezellig vinden. Op de andere trips heb ik dat vaker meegemaakt dat de gastvrouw niet mee-eet. We bekijken ook nog de video van de scoala waar wij werken. Dan willen we graag naar huis. Gyoparka blijft bij opa. Wij naar huis en koffers pakken. Kijken of we alles mee kunnen krijgen. Er komt steeds meer bij: een dienblad van opa, een kandelaar, onderzetters, enz. Margit heeft weer eten gemaakt: pasta met kaas en nog iets zoets.
Zaterdag
Dan naar bed. Wekker op 04.00 uur gezet. Begrijpelijk dat je onrustig slaapt. Om 5 uur verlaten we de flat, de directeur met zijn zoon staan er al. Na plm. 2 uur stoppen we even voor een hapje (sandwich). De zwerfhonden, die we direct om ons hebben, proberen een hapje mee te eten. Vlak voor Boekarest tanken we de auto vol. Wat een verschil met onze prijs per liter. Om 8.45 uur zijn op het vliegveld en leveren we de auto in. Het blijkt dat we in Nederland te veel betaald hebben. Netjes dat ze ons er op wijzen. De overgebleven Lei ingewisseld, het bonnetje dat we gekregen hebben bij de aankoop, moeten we laten zien. Voor Lei 120.600 krijgen we DM 120 terug. Met z'n allen naar het restaurant voor een kopje koffie. Daarna is het tijd om afscheid te nemen. Tranen in de ogen en een brok in de keel is er bij allen. Een hele fijne vermoeiende week bij ontzettende gastvrije mensen in een schitterend mooi, maar arm land. Door de douane en dan inchecken. Het vliegtuig is beter en groter dan op de heenreis (er reist een hooggeplaatst persoon mee). De reis verloopt zeer voorspoedig, de klok weer een uur teruggezet.
Om half twee landen we op Schiphol, door de douane, koffers gehaald, geld gewisseld, vriendin gebeld om ons straks in Enschede van de trein te halen. We zijn weer terug in Nederland. Met de trein naar huis, en om half 6 zijn we weer thuis. Diverse mensen even gebeld en gesproken, maar het belangrijkste ding voor ons op dat moment was ons eigen bed. Na een flinke nachtrust de videofilm bekeken en alles gaat weer terug komen in je herinnering. Voor de kennissen zullen we een avondje Roemenië organiseren. 's Avonds bellen we Margit dat we veilig thuis gekomen zijn. De directeur is bij hen en door de telefoon proosten we op de fijne week en op onze vriendschap.
Terugblik: een enerverende week. Een week terug in de tijd. Gastvrije mensen. Een schitterend land. Armoede bij veel mensen. Een land waar nog ontzettend veel te doen is. Waar mensen zelf moeten leren denken en ook anders. In andere verhalen kom ik daar nog wel op terug, want we gaan terug dat is zeker.
P.S. Dit verslag is geschreven naar de situatie van 1994. Intussen is er al veel verbeterd en veranderd, o.a. wat betreft de aanschaf van een visum, is zelfs nu niet meer nodig in 2008.